ក្ដីមន្ទិលលើសលប់ ឬអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពចំពោះខ្លួនឯង (Insecure) កើតឡើងនៅពេលមិនបានថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្តដិតដល់ ឬភ្លេចគិតអំពីគុណតម្លៃខ្លួនឯង។ ចំពោះអ្នកដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះតែងមានអារម្មណ៍សង្ស័យចំពោះសមត្ថភាពខ្លួនឯង ឬគិតថា ខ្លួនមិនល្អគ្រប់គ្រាន់ជានិច្ច។ គេហទំព័រ Verywellmind បានពន្យល់ថា អារម្មណ៍គ្មានសុវត្ថិភាពផ្នែកផ្លូវចិត្ត គឺជាបណ្តុំនៃផ្នត់គំនិតអវិជ្ជមាន ហើយមិនទុកចិត្តចំពោះខ្លួនឯងទាំងក្នុងទំនាក់ទំនង ការងារ ក្ដីស្រមៃ និងសមត្ថភាព រួមទាំងមិនទុកចិត្តចំពោះខ្លួនឯងថាអាចដោះស្រាយរឿងរ៉ាវដែលមិនធ្លាប់ប្រទះពីមុនៗ។

ចំណែក American Psychological Association បានឱ្យដឹងថា​ ការដែលខ្លួនឯងមានអារម្មណ៍មន្ទិល ឬគ្មានសុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្ត  ជំរុញឱ្យមានអារម្មណ៍តានតឹង និងមិនសូវជាទុកចិត្តចំពោះអ្នកដទៃ ហើយថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនង និងបង្កឱ្យបាត់ទំនុកចិត្តចំពោះសមត្ថភាពដែលធ្លាប់មានពីមុន ឬមិនងាយសម្រេចបាននូវគោលដៅជីវិតដែលបានកំណត់។ បន្ថែមពីនោះក៏បណ្តាលឱ្យមិនពេញចិត្តចំពោះខ្លួនឯង មិនថាពណ៌សម្បុរស្បែក ឬអ្វីៗដែលមានពីធម្មជាតិ រួមទាំងមានអារម្មណ៍ភ័យៗ តានតឹង ថប់បារម្ភ និងមានក្ដីមន្ទិលស្ទើរតែគ្រប់ស្ថានការណ៍។

តើសម្គាល់អារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពបានយ៉ាងដូចម្តេច? តាមរយៈ គេហទំព័រ Verywellmind ដដែលបានបន្តថា លក្ខណៈសម្គាល់មួយចំនួនរបស់មនុស្សដែលកំពុងតែប្រឈមនឹងអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្តមានដូចជា តែងតែគិតថាខ្លួនឯងមិនល្អគ្រប់គ្រាន់ សង្ស័យចំពោះសមត្ថភាពនិងគុណតម្លៃនៃខ្លួនឯង មានមន្ទិលចំពោះខ្លួនឯងរហូត មិនមានអារម្មណ៍ផាសុកភាពនិងទុកចិត្តក្នុងរឿងទំនាក់ទំនង មានអារម្មណ៍ថាខ្លាចគេបោះបង់ចោលឬផាត់ចេញ មានអារម្មណ៍ថាចូលមិនចុះនឹងសង្គម មើលឃើញតែចំណុចខ្វះខាតរបស់ខ្លួន មតិរិះគន់ក្លាយជាចំណុចមួយដែលមានភាពរស៊ើបខ្លាំង មិនជឿជាក់លើខ្លួនឯងថាអាចដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកៗបាន មិនហ៊ានសាកល្បងថ្មីៗដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួន ទាំងរឿងផ្ទាល់ខ្លួននិងអាជីពវិជ្ជាជីវៈ។

តើកត្តាសំខាន់ៗដែលបណ្តាលឱ្យមានអារម្មណ៍មិនសុវត្ថិភាពមានអ្វីខ្លះ? កត្តាសំខាន់ៗដែលបណ្តាលឱ្យបុគ្គល ឬក្រុមមនុស្សណាមួយកើតមាននូវអារម្មណ៍ដែលខ្វះសុវត្ថិភាពចំពោះផ្លូវចិត្តមានដូចជា មានរបួសផ្លូវចិត្តអ្វីមួយកាលពីកុមារភាព មានបទពិសោធន៍ទទួលបានទំនាក់ទំនងដែលគ្មានផាសុកភាព មិនជោគជ័យចំពោះដំណើរការណាមួយ (ការលែងលះ ទំនាក់ទំនងប្រេះឆា និងបាត់បងការងារជាដើម) ផ្តោតទៅលើការផ្តល់តម្លៃតាមរយៈមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ រួមទាំងបរិយាកាសសង្គម និងបរិបទវប្បធម៌តាមរយៈទីកន្លែងដែលបុគ្គលនីមួយៗធំធាត់មក។

អ្វីខ្លះជាផលប៉ះពាល់នៃអារម្មណ៍ដែលមិនមានសុវត្ថិភាព? ផលប៉ះពាល់នៃអារម្មណ៍ដែលគ្មានសុវត្ថិភាព ជះផលអវិជ្ជមានដូចជា ប៉ះពាល់ទៅដល់ទំនាក់ទំនងក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដោយពេលខ្លះអ្នកដែលមានមិនមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាពចំពោះខ្លួនឯងអាចនឹងគិតសន្មតថាអ្នកដទៃមិនចូលចិត្ត ឬមិនចង់នៅក្បែរ។ មួយវិញទៀត វាក៏ប៉ះពាល់នឹងការពង្រឹងអាជីពវិជ្ជាជីវៈ បង្កនូវក្ដីមន្ទិល ភាពមិនច្បាស់លាស់ចំពោះអ្វីដែលកំពុងធ្វើ រួមទាំងមិនហ៊ានរុករក​ឱកាសថ្មីៗបន្ថែម។ ចំណែកការប៉ះពាល់ដ៏សំខាន់មួយទៀតនោះ គឺ មានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដូចជា ស្រ្តេស តានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ បាក់ទឹកចិត្ត ថប់បារម្ភ និងទទួលទានអាហារខុសប្រក្រតីជាដើម។

កត្តាដែលអាចកាត់បន្ថយ ឬដោះស្រាយជាមួយអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពមានអ្វីខ្លះ? បន្ទាប់ពីបានជ្រាបត្រួសៗរួចហើយនូវដើមចមដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សមានអារម្មណ៍មិនសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាផលប៉ះពាល់នៃអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាព អ្វីដែលជាជំហានបន្ទាប់គឺការរិះរកគន្លឹះ និងដំណោះស្រាយដើម្បីកាត់បន្ថយអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្តដោយខ្លួនឯង ឬពឹងពាក់អ្នកជំនាញចិត្តសាស្រ្តបន្ថែម។

១. កំណត់បញ្ហាណាមួយដែលខ្លួនកំពុងប្រទះ ៖ មុននឹងដោះស្រាយអ្វីមួយគេតែងរកឱ្យឃើញនូវចំណោទបញ្ហាជាមុនសិន ដូច្នេះគួរយកចិត្តទុកដាក់ ឬរកនឹកនូវស្ថានភាពកន្លងមកដែលបង្កឱ្យមានរបួសផ្លូវចិត្ត ដោយការសរសេរទៅក្នុងក្រដាស ឬសរសេរចូលទៅក្នុងកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃ ធ្វើបែបនេះមិនត្រឹមតែជួយឱ្យរកឃើញឬសគល់នៃបញ្ហានោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏សម្រួលដល់ការធ្វើសេចក្ដីឆ្លុះបញ្ចាំង និងការតាមដានអារម្មណ៍ដែលកើតមាន។

២. ជំនះផ្នត់គំនិតអវិជ្ជមាន ៖ កាត់ចោលនូវការនិយាយ ឬគិតអវិជ្ជមាន និងផ្ទៀងផ្ទាត់អារម្មណ៍ដែលកំពុងមាននៅខាងក្នុងចិត្ត។ ឧទាហរណ៍ថា ក្នុងកម្មវិធីសប្បាយៗមួយ មានមនុស្សមកប្រាប់អ្នកថា កុំរាំអីប្រយ័ត្នគេសើច អ្នកត្រូវគិតឡើងវិញថា ការរាំគឺជាចំណូលចិត្តនិងការកម្សាន្តរបស់អ្នកប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះមិនប៉ះពាល់ទៅកាន់ដទៃនោះទេ។

៣. ផ្តោតទៅលើចំណុចខ្លាំង ៖ ជាធម្មតានោះទេមនុស្សមានទាំងចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ ខណៈចំណុចខ្លាំងរក្សាទុក ចំណុចខ្សោយអភិវឌ្ឍ និងប្រើប្រាស់ជាចំណុចខ្លាំងវិញ។ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពដែលកំពុងតែមានអារម្មណ៍មិនមានសុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្ត ការផ្តោតទៅលើចំណុចខ្លាំងនៃខ្លួនឯងជាចំណុចសំខាន់ដែលគួរប្រតិបត្តិ។

៤. បង្កើនទំនុកចិត្ត ៖ ក្នុងដំណើរជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ មានរឿងរ៉ាវជាច្រើនដែលបានឆ្លងកាត់ទាំងរឿងល្អ និងមិនល្អ ប៉ុន្តែដើម្បីបញ្ចៀសកុំឱ្យអារម្មណ៍មិនល្អកើតមានលើសលប់ សូមឧស្សាហ៍គិតទៅដល់ហេតុការណ៍ដែលនាំឱ្យលោកអ្នកមានមោទនភាព និងសកម្មភាពដែលសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលល្អៗជំនួសវិញ។

៥. បន្សាំខ្លួនជាមួយបរិយាកាសមិនមានផាសុកភាព ៖ ការងារថ្មី ជួបមនុស្សថ្មី មិនមែនសុទ្ធតែដូចការរំពឹងទុករបស់យើងរហូតនោះទេ ដែលចំណុចទាំងនេះហើយបង្កឱ្យមានអារម្មណ៍ម្យ៉ាងគឺខ្វះផាសុកភាព។ តែយ៉ាងណា ប្រសិនបើក្នុងស្ថានភាពខ្លះ តម្រូវឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងថ្មីៗដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព ឬប្រមូលឱកាសបន្ថែម ពុំគួររួញរាក្នុងការទទួលយក និងបន្សាំខ្លួនជាមួយស្ថានភាពដែលមិនមានផាសុកភាពដើម្បីឈានទៅជំហានបន្ទាប់ និងបង្កើនភាពរឹងមាំឱ្យបានប្រសើរជាងមុន។

៦. ប្រឹក្សាជាមួយអ្នកជំនាញសុខភាពផ្លូវចិត្ត ៖ ត្បិតថាមានគន្លឹះមួយចំនួនដែលអាចចាប់ផ្តើម និងអនុវត្តន៍ដោយខ្លួនឯងបានក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅតែប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនង និងរារាំងដល់វិថីនៃការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពអាជីពវិជ្ជាជីវៈ គួរតែជួបជាមួយអ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តជំនួសវិញ៕