ស្របពេល​ដែល​បច្ចេកវិទ្យា​កំពុង​អភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ គេ​សង្កេត​ឃើញថា ការ​ឆបោក​កាន់តែមានច្រើន ដែល​ជា​បញ្ហា​សកល​កំពុង​កើនឡើង​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់។ ​​ថ្មីៗនេះ ក្រុមឆបោក​បាន​ប្រើ​បច្ចេកវិទ្យា​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងការ​បោក​ប្រាស់​តាម​ប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ ក៏​ដូចជា​ប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍​ផ្សេងៗ ដើម្បី​ឱ្យផ្ទេរប្រាក់ ឬចែករំលែកទិន្នន័យ​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន ដោយ​ក្លែង​បន្លំ​ជា​ការ​សន្ទនា​សំឡេង រូបភាព ឬវីដេអូ​ដែលមានមុខមាត់ពិត​របស់សមាជិក​គ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬអ្នកស្គាល់គ្នា​ដែលធ្វើ​ឱ្យ​មានការ​ពិបាក​ក្នុងការ​កំណត់អត្តសញ្ញាណថាពិត ឬក្លែង​ក្លាយ។ ដូច្នេះ តើគេមានវិធីសាស្រ្តអ្វីខ្លះ ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន​ពីការឆបោកនេះ?

តាមរយៈ​សេចក្តីជូនដំណឹង​ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និង​ទូរគមនាគមន៍ បានប្រាប់ពីធីសាស្រ្តចំនួន៥ ដើម្បីការពារខ្លួនពីការឆបោក រាល់ពេលទទួលបានការ​ហៅទូរសព្ទ សារ សំឡេង រូបភាព ឬវីដេអូ ដែលមានលក្ខណៈគួរ​ឱ្យ​សង្ស័យ ៖

១- ផ្ទៀងផ្ទាត់​អត្តសញ្ញាណ​របស់បុគ្គលនោះ​ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដោយពិនិត្យ​លេខទូរសព្ទ ឬ​រូបភាព​គណនី និង​តម្រូវ​ឱ្យ​បុគ្គល​នោះ​បើក​កាមេរ៉ា​វីដេអូបង្ហាញមុខភ្លាមៗ

២- ពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់​អាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលនោះថា ដូចប្រក្រតី ឬប្លែកពីអ្នក​ដែលយើងស្គាល់

៣- សួរសំណួរផ្ទាល់ខ្លួន ឬសកម្មភាព​ដែលបានទាក់ទងគ្នាចុងក្រោយ​ដែលគិតថា ត្រូវតែដឹង

៤- បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​ការចែករំលែក​ព័ត៌មាន សំឡេង រូបភាព ឬវីដេអូ របស់អ្នកជាសាធារណៈ ព្រោះ​វាអាច​ឱ្យ​ជនខិលខូច​យកមាតិកាទាំងនោះ​ទៅ​ក្លែងបន្លំជាអ្នក ដើម្បី​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ផ្សេងៗ និង

៥- មិនត្រូវផ្តល់ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ជាអាទិ៍ លេខកូដសម្ងាត់​គណនីធនាគារ លេខកូដបណ្តាញ​ទំនាក់ទំនងសង្គម លេខកូដផ្ទៀងផ្ទាត់ ឬព័ត៌មានសំខាន់ផ្សេងៗ​ទៅជនដែលសង្ស័យជាដាច់ខាត។

យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់​ព័ត៌មានបច្ចេកទេស​ពាក់ព័ន្ធនឹង​បញ្ហានេះ សាធារណជន​អាច​ស្វែង​យល់បន្ថែម​ក្នុងគេហទំព័រ​របស់​ “ការិយាល័យ​ឆ្លើយតប​បញ្ហា​បន្ទាន់​នៃកុំព្យូទ័រ (CamCERT)” របស់នាយកដ្ឋានសន្តិសុខ​បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន នៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និង​ទូរគមនាគមន៍ ដែលមាន​អាសយដ្ឋាន www.camcert.gov.kh ឬរាយការណ៍​ទៅកាន់ទូរស័ព្ទលេខ ០២៣ ៧២២ ៣៩១៕