ភ្នំពេញ – បញ្ហាបរិស្ថាន គឺជាបញ្ហាដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលបាននឹងកំពុងជះឥទ្ធិពលដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃក៏ដូចជាសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយគ្របដណ្ដប់លើស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែកនៅក្នុងសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ ទន្ទឹមគ្នានេះ បញ្ហាបរិស្ថានដែលកំពុងកើតមាននៅលើភពផែនដីបានជំរុញឱ្យពិភពលោកទាំងមូលចាប់អារម្មណ៍ចំពោះការប្រែប្រួលប្រព័ន្ធ អេកូឡូស៊ី ដូចជា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ការកើនកំដៅភពផែនដី, ការធ្លុះធ្លាយស្រទាប់អូហ្សូន ការកើនឡើងនូវភ្លើងឆេះព្រៃ ការរលាយទឹកកក គុណភាពខ្យល់ធ្លាក់ចុះ គុណភាពទឹកធ្លាក់ចុះ កង្វះខាតទឹកសាបសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងការបាត់បង់នូវជីវៈចម្រុះផ្សេងៗទៀតជាដើម។
យ៉ាងណាក៏ដោយ បើតាមមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ៤.០ បច្ចេកវិទ្យាបានដើរតួនាទីសំខាន់ផងដែរ ក្នុងការចូលរួមអភិរក្ស និងកិច្ចគាំពារបរិស្ថាន ដូចជា៖
១. ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសំណល់ ៖ កាកសំណល់ ត្រូវបានបញ្ចេញចោលពីលំនៅឋាន រោងចក្រ និងសហគ្រាសតូចធំ រាប់ពាន់តោនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ សំណល់នៅតាមទីក្រុង ទីប្រជុំជន មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា សំណល់រាវ សំណល់រឹង (រួមទាំងសំណល់សរីរាង្គ សំណល់កែច្នៃឡើងវិញបាន)ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ជាមួយការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដែលរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹង រាវ នៅក្នុងទីក្រុង ក៏កាន់តែឆ្លាតវៃជាងមុន និងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ចូលរួមទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់ពីសំណល់ទៅលើបរិស្ថាន។

ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើកាកសំណល់រាវ ភាគច្រើនផ្ទុកនូវជាតិពុល និងក្លិនអាក្រក់ ត្រូវចាក់ចូលទៅក្នុងបឹង ឬទន្លេ អាចបំផ្លាញនូវជីវចម្រុះក្រោមទឹកនៅក្នុងបឹង ស្ទឹង ឬទន្លេនោះ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ គេបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាមួយចំនួនដូចជា ការប្រើប្រាស់អាងប្រព្រឹត្តកម្មទឹកកខ្វក់ (Mechancal Biological Wastewater Treatment) ដើម្បីចម្រាញ់ និងសំអាតនូវជាតិពុលចេញពីទឹកកខ្វក់ទាំងនោះជាមុនសិនមុននឹងបង្ហូរចូលប្រភពទឹកធម្មជាតិដូចជា បឹង ស្ទឹង និងទន្លេជាដើម។
២. ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការការពារសត្វព្រៃ ៖ សត្វព្រៃមួយចំនួនគឺជាសត្វកម្រដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែង និងខ្លះស្ទើរតែជិតផុតពូជទៅហើយ ដោយសារការបរបាញ់ខុសច្បាប់ និងគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជា ទឹកជំនន់ ភ្លើងឆេះព្រៃ ជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការជួយសង្គ្រោះ ក៏ដូចជាការអភិរក្សសត្វព្រៃផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា loTs និង Al យើងអាចតាមដានសកម្មភាពរបស់សត្វព្រៃហើយសិក្សាអំពីការរស់នៅរបស់ពួកគេ។

ជាក់ស្ដែង ការបំពាក់កាមេរ៉ាជាបច្ចេកវិទ្យា Al និង Sensor អាចកំណត់រូបភាពសត្វព្រៃ រួចចាប់យកសកម្មភាពរបស់ពួកគេ ដូចជាការផ្លាស់ទីជម្រក និងប្រភពចំណីអាហារ ជាដើម ដោយការដាក់កាមេរ៉ានៅតាមតំបន់ការពារ។ ម្យ៉ាងទៀត តាមរយៈប្រព័ន្ធកាមេរ៉ា AI នេះ យើងអាចគ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងស្វែងរកប្រភពនៃការគំរាមកំហែងចំពោះសត្វព្រៃទាំងនោះ ដូចជា ការដាក់អន្ទាក់ ការបរបាញ់សត្វខុសច្បាប់ និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀតបានយ៉ាងប្រសើរ។ គេអាចតាមដានសត្វដែលកម្រ ឬជិតផុតពូជ តាមរយៈ ការភ្ជាប់ GPS ទៅនឹងខ្លួនរបស់ពួកវា ឬការបង្ហោះដ្រូនសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យពីលើអាកាស និងការបង្កប់នូវឧបករណ៍ចាប់សំឡេង ឬសំឡេងរំខាននានាដើម្បីបង្ការនូវគ្រោះថ្នាក់ពីគ្រោះធម្មជាតិ។
៣. ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់កាត់បន្ថយការបំពុលខ្យល់ និងទឹកស្អាត៖ បញ្ហាផ្សែងពុលក៏ជាបញ្ហាប្រឈមមួយដល់បរិស្ថានផងដែរ ព្រោះវាបង្កឱ្យកើតជាជំងឺហឺត ហើយករណីធ្ងន់ធ្ងរអាចឈានដល់ជំងឺមហារីកសួតជាដើម។ ដូច្នេះដើម្បីបង្ការផលប៉ះពាល់នៃផ្សែងពុល យើងអាចប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ioTs និង Al ដែលអាចកាត់បន្ថយផ្សែងពុលនៅពេលវេលាជាក់ស្តែងតែម្ដង។ ប្រព័ន្ធ Smart Sensor អាចកំណត់ប្រភពនៃផ្សែងពុលដែលលេចចេញមក វាស់ពីកម្រិតបរិសុទ្ធ នៃខ្យល់ យើងនឹងផ្ដល់សញ្ញាយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងច្បាស់លាស់ដល់អ្នករស់នៅក្នុងទីតាំងជាក់ស្ដែងនោះ។ លើសពីនេះ ទៀត បច្ចេកវិទ្យា AI ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍នៅក្នុងទីក្រុង សម្រួលមិនឱ្យរថយន្តកកស្ទះយូរ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់ខ្យល់អាកាស និងបរិស្ថាន។
ដូចគ្នានេះដែរ យើងអាចប្រើប្រាស់ loTs និង Al ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងគុណភាពទឹកស្អាត ដោយធ្វើការវាស់ពីស្ថានភាពទឹក គុណភាពទឹក សីតុណ្ហភាពទឹក និងសិក្សាអំពីស្ថានភាពជីវៈចម្រុះនៅក្នុងទឹក ព្រមទាំងអាចស្វែងរកប្រភពនៃការបំពុលនៅពេលវេលាជាក់ស្តែងដូចជា ការធ្លុះធ្លាយសារជាតិគីមីចូលក្នុងប្រភពទឹកស្អាតជាដើម។
៤. ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់កាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាថាមពលកកើតឡើងវិញ ៖ ការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីប្រកបដោយចីរភាពតាមរយៈការបំប្លែងថាមពលចេញពីកម្ដៅពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងលំហូរទឹកជាដើម បានចូលរួមសង្គ្រោះបរិស្ថានយ៉ាងធំធេង និងប្រសើរជាងការប្រើប្រាស់ថាមពលមិនកើតឡើងវិញនៃឥន្ធនៈផូសីល ដូចជា ធ្យូងថ្ម ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិជាដើម។ ជាការពិតការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ក៏ដូចជាការកើនឡើងកម្ដៅនៃភពផែនដីគឺជាក្ដីកង្វល់ដ៏ធំមួយរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ ជាដំណោះស្រាយតម្រូវឱ្យមានការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នបំពុលបរិយាកាស ដោយអាចប្រើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗជាជំនួយដូចជា Solar Panels, Wind Turbines, Power-to-X, Direct Air Capture (DAC) Technology, BioSolar Leat, Electric Car និងSmart City ។

៥. បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ជួយដល់ការសន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់ថាមពល៖ ក្រៅពីបានជួយបង្កើតនូវថាមពលកកើតឡើងវិញបច្ចេកវិទ្យាក៏បានចូលរួមចំណែកដល់ការសន្សំសំចៃនូវការប្រើប្រាស់ថាមពលផងដែរ តួយ៉ាងតាមរយៈការប្រើប្រាស់ Sensor និង loT ជាដើម។ ក្នុងនោះ បច្ចេកវិទ្យាដែលបានប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយសន្សំសំចៃថាមពលដូចជា Smart Light Rain, Sensors និងSoil Moisture Sensors។
៦. ការរួមចំណែករបស់បច្ចេកវិទ្យាបៃតងចំពោះបរិស្ថាន ៖ បច្ចេកវិទ្យាបៃតងសំដៅដល់ប្រភេទបច្ចេកវិទ្យាដែលមានដំណើរការផលិតកម្ម ឬខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលរបស់ខ្លួន ដោយមិនផ្តល់ផលប៉ះពាល់ ឬមានផលប៉ះពាល់តិចតួចបំផុតចំពោះបរិស្ថាន។ លើសពីនេះទៀត បច្ចេកវិទ្យាបៃតងគឺសំដៅដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រនៅក្នុងផលិតកម្ម ដែលនឹងធ្វើឱ្យផលិតផលកាន់តែមានការគិតគូរពីបរិស្ថាន ដោយចូលរួមពង្រឹងដំណើរការអាជីវកម្ម, កាត់បន្ថយថ្លៃដើម , សន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់ថាមពល, កាត់បន្ថយសំណល់សំរាម និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតទៅលើបរិស្ថាន។ ក្នុងនោះ បច្ចេកវិទ្យាបៃតងមួយចំនួនដែលកំពុងប្រើប្រាស់នៅលើពិភពលោករួមមាន Machine Learning, រថយន្តអគ្គិសនី, ឧបករណ៍ឌីជីថល, បច្ចេកវិទ្យាទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចចែករំលែក, Sunlight Transport, Plastic Roads, Solar Flower, Milk Textiles និង Plant-based packaging៕

កញ្ញា វ៉ាន គីមសល់ ជាអ្នកសរសេរព័ត៌មានអប់រំ នៅ AMS Education។ កញ្ញាមានចំណូលចិត្តសរសេរមាតិកាព័ត៌មានអប់រំទាក់ទងនឹង ព្រឹត្តិការណ៍ ព័ត៌មានជាតិ ការអប់រំយុវជន និងកុមារតូច ព្រមទាំងស្រាវជ្រាវលើការវិវឌ្ឍន៍ថ្មីៗក្នុងវិស័យអប់រំ។
របាយការណ៍ថ្មី
មើលទាំងអស់ ➧
វិធីសាស្រ្ត ៤ ដើម្បីការពារ និងគ្រប់គ្រងអាការៈ Burnout
ចំណេះជីវិត, បទយកការណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 13/04/2026
ការប្រើគ្រឿងស្រវឹងអាចបំផ្លាញខួរក្បាល ដែលរួមចំណែកនាំឱ្យមានជំងឺវង្វេង
បទយកការណ៍, ព័ត៌មានអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍
• 13/04/2026
ព័ត៌មានទូទៅ
មើលទាំងអស់ ➧
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ជំនាញសុរិយោដី និងអភិរក្ស ១០០% និង៥០% នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 09/02/2024
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ(IU) ចំនួន២៧កន្លែងសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៤។ អាហារូបករណ៍ផ្ដល់ជូន...
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសា នៅប្រទេសចិន សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 02/05/2023
សមាគមនិស្សិតកម្ពុជាប្រចាំសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា បានប្រកាសអំពីអាហារូបករណ៍ថ្នាក់ភាសា សិក្សានៅប្រទេសចិន រយៈពេល១ឆ្នាំ។...
មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តមណ្ឌលគិរី ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិក្សាបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ១២០កន្លែង
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 04/02/2025
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈជាច្រើនកន្លែង សិក្សានៅមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តមណ្ឌលគិរី។ អាហារូបករណ៍ផ្ដល់ជូនដល់ យុវជន យុវនារី និងសាធារណៈជនដែលចង់មានជំនាញច្បាស់លាស់។
កម្មវិធី MTCP ផ្ដល់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឆ្នាំសិក្សា២០២៣
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 23/06/2023
ភ្នំពេញ - កម្មវីធីអាហារូបករណ៍ THE MALAYSIAN TECHNICAL COOPERATION PROGRAMME ឬ MTCP ប្រកាសជ្រើសរើសនិស្សិតសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់...
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ នៅវិទ្យាស្ថានស៊ីអ៊ីអូ ១០០កន្លែង
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 14/09/2023
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិពីវិទ្យាស្ថានស៊ីអ៉ីអូចំនួន១០០ កន្លែងសម្រាប់សិស្សានុសិស្សកំពុងត្រៀមបញ្ចប់ថ្នាក់ទី១២ និងនិស្សិត...
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បណ្ឌិតពី Hong Kong PhD Fellowship Scheme ឆ្នាំ២០២៦-២០២៧
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 12/09/2025
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បណ្ឌិតពីកម្មវិធី Hong Kong PhD Fellowship Scheme (HKPFS) នៅទីក្រុងហុងកុង ឆ្នាំ២០២៦-២០២៧។ អាហារូបករណ៍ជ្រើសរើសនិស្សិតសិក្សាលើថ្នាក់បណ្ឌិតច្រើនជាង៤០០នាក់ទូទាំងពិភពលោក។
អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិតចំនួន៣៥០កន្លែងនៅប្រទេសបារាំង ឆ្នាំសិក្សា២០២៥
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍
• 08/10/2024
ឱកាសសិក្សាអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់បណ្ឌិតពីកម្មវិធី The Frience Eiffel Excellence Scholarship ចំនួន៣៥០កន្លែងឆ្នាំសិក្សា២០២៥។ អាហារូបករណ៍ផ្ដល់ជូនការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា និងផ្នែកមនុស្សសាស្ត្រ...





























