ក្នុងយុគសម័យដែលពិភពលោកមានកម្រិតទំនាក់ទំនង និងការធ្វើសមាហរណកម្មរវាងប្រទេស និងប្រទេស លើផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ កាន់តែខ្លាំងក្លា បញ្ញត្តិនៃការរស់នៅក្នុងភាពជាពលរដ្ឋសកល កាន់តែមានសារៈសំខាន់ និងលេចធ្លោខ្លាំងឡើង។ តើភាពជាពលរដ្ឋសកលជាអ្វី? ហេតុអ្វីបានជាបញ្ញត្តិនេះមានសារៈសំខាន់? ក្នុងនាមជាមនុស្សសម័យថ្មី តើយើងគួរត្រៀមខ្លួនបែបណា ដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋសកល? ហើយអ្វីជាទំនួលខុសត្រូវរបស់ពលរដ្ឋសកល?

ភាពជាពលរដ្ឋសកល ៖ តើពាក្យមួយឃ្លានេះ មានអត្ថន័យបែបណា? 

ភាពជាពលរដ្ឋសកល គឺជាពាក្យសម្រាប់សម្គាល់ សកម្មភាពទាក់ទងនឹងសង្គម នយោបាយ បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់បុគ្គល និងសហគមន៍ ដែលទទួលស្គាល់ថា មនុស្សគ្រប់រូប គឺជាប្រជាជនរបស់ពិភពលោក។ និយមន័យនេះ ចង់សង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពជាពលរដ្ឋសកល គឺជាការបើកទូលាយក្នុងការចូលរួមក្នុងរូបភាពវិជ្ជមាន ពីសំណាក់បុគ្គល ដែលមានអត្តសញ្ញាណ និងវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងផែនដីរបស់យើង។ នេះបើតាម OXFAM EDUCATION ។

បើតាមអង្គការយូនីស្កូ បានឱ្យនិយមន័យភាពជាប្រជាជនសកលថា ជាបុគ្គលដែលយល់អំពីរបៀបដែលពិភពលោកដំណើរការ ឱ្យតម្លៃលើភាពខុសគ្នានៃមនុស្សម្នាក់ៗ និងធ្វើការជាមួយអ្នកដទៃ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាប្រឈមធំៗ សម្រាប់ប្រជាជាតិណាមួយ។ ពលរដ្ឋសកល ឬពលរដ្ឋពិភពលោក មិនចាំបាច់មានលិខិតឆ្លងដែនពិសេស ដើម្បីកំណត់ ឬមានតួនាទីផ្លូវការណាមួយរនោះទេ ហើយក៏មិនចាំបាច់ទាល់តែធ្វើដំណើរទៅប្រទេសជុំវិញពិភពលោក ឬចេះនិយាយច្រើនភាសានោះដែរ។ ចំណុចសំខាន់ នៃពលរដ្ឋសកលគឺ ផ្នត់គំនិត និងសកម្មភាពជាក់ស្ដែង ដែលមនុស្សម្នាក់ធ្វើប្រចាំថ្ងៃ ក្នុងការបង្កើតពិភពលោកមួយ ដែលមានសន្តិភាព និរន្តរភាព និងយុត្តិធម៌។ 

ឧទាហរណ៍នៃភាពជាពលរដ្ឋសកល 

មានឧទាហរណ៍ និងមធ្យោបាយជាច្រើន ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាប្រជាជនសកល ក្នុងនោះមានដូចជា ​៖

បើតាម GlobalCitizen.org លើកឧទាហរណ៍ថា ពលរដ្ឋសកល គឺជាមនុស្សម្នាក់ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណថា ជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍ពិភពលោក ដែលកំពុងរីកចម្រើន ហើយសកម្មភាពរបស់ពួកគេអាចរួមចំណែកក្នុងការកសាងតម្លៃសម្រាប់ពិភពលោក។

ខណៈ United World School បានពន្យល់ថា ពលរដ្ឋសកល គឺជាបុគ្គល ដែលមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយអំពីពិភពលោក យល់ដឹងអំពីតួនាទីរបស់ពួកគេជាពលរដ្ឋពិភពលោក គោរព និងឱ្យតម្លៃលើភាពចម្រុះ ចង់ដោះស្រាយបញ្ហាអយុត្តិធម៌សង្គម និងជឿជាក់ថា កុមារ និងយុវជនគ្រប់គ្នា មានសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំ និងរស់នៅ ដើម្បីលើកកម្ពស់ របៀបរស់នៅដែលមាននិរន្តរភាព។ 

បើតាមការបញ្ជាក់របស់​ Unicef បានបង្ហាញថា ពលរដ្ឋសកលម្នាក់ គឺជាមនុស្សដែលយល់អំពីទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក គោរព និងឱ្យតម្លៃលើភាពចម្រុះ មានសមត្ថភាពប្រឈមនឹងភាពអយុត្តិធម៌ និងធ្វើសកម្មភាព ដែលមានអត្ថន័យ និងគោលដៅច្បាស់លាស់។ 

តើអ្វីជាសារៈសំខាន់នៃភាពជាពលរដ្ឋសកល? 

ការទទួលយកតួនាទីនៃភាពជាពលរដ្ឋសកលផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ និងឱកាសជាច្រើន ដោយហេតុថា ពលរដ្ឋសកល មានឯកសិទ្ធិក្នុងការចូលរួមផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ ពង្រីកទស្សនៈរបស់ខ្លួន និងចូលរួមផ្លាស់ប្ដូរសកលលោកក្នុងរូបភាពវិជ្ជមាន។ តាមរយៈការក្លាយខ្លួនជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍សកល បុគ្គលម្នាក់ៗអាចចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសកល លើកកម្ពស់សន្តិភាព និរន្តរភាព និងបរិយាបន្ន ក្នុងលក្ខខណ្ឌពិភពលោក។

លើសពីនេះ ការចូលរួមក្នុងបណ្ដាញ នៃភាពជាប្រជាជនសកលអាចផ្ដល់សិទ្ធិអំណាចដល់បុគ្គលម្នាក់ៗក្នុងការសហការជាមួយអ្នកទៃ ការរៀនពីសង្គមដែលមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នា និងទទួលយកភាពសម្បូរបែបនៃភាពចម្រុះរបស់មនុស្ស។ ម្យ៉ាងទៀត ការក្លាយជាពលរដ្ឋសកល គឺជាការបើកទ្វារទទួលយកបទពិសោធសិក្សា ដែលគ្មានទីបញ្ចប់ ការអភិវឌ្ឍខ្លួន និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតពិភពលោក ដែលទាក់ទងគ្នា និងមានភាពសុខដុមរមនាសម្រាប់ការរស់នៅទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ នេះបើយោងតាម CS Global Partner ។ 

ការត្រៀមខ្លួន ដើម្បីក្លាយជាប្រជាជនសកល

ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាពលរដ្ឋសកល គឺមានលក្ខណៈសាមញ្ញ ដោយជំហានដំបូងអ្នកគ្រាន់តែតាំងចិត្តថា អ្នកគឺជាបុគ្គលដែលទទួលយកភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌ និងចង់មានសង្គម ដែលមាននិរន្តរភាព។ បន្ទាប់មកអ្នកអាចស្វែងយល់ អំពីវិធីសាស្ត្រ ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋសកល និងធ្វើសកម្មភាព ដើម្បីឱ្យពិភពលោកកាន់តែប្រសើរឡើង តាមរយៈសកម្មភាពចម្បងចំនួន ៥ សំខាន់។

១. ស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង ៖ សង្កេត និងសិក្សាអំពីសក្តានុពលផ្ទាល់ខ្លួន បន្ទាប់មកតាំងចិត្តអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងបង្កើនការយល់ដឹងបន្ថែមទៀត អំពីការយល់ដឹងសកល។

២. ចង់ដឹងចង់ឃើញពីផ្នែកផ្សេងៗនៃពិភពលោក ៖ ចំណុចនេះចង់មានន័យថា គិតឱ្យលើសពីខ្លួនឯង​ សង្គម និងប្រទេសដែលយើងកំពុងរស់នៅ និងអភិវឌ្ឍទស្សនៈសកល ហើយទទួលយការធ្វើទំនាក់ទំនង ដែលមានលក្ខណៈសកល។ 

៣. សិក្សាអំពីបញ្ហាប្រឈមសកល ៖ សិក្សាអំពីបញ្ហា ដើម្បីអាចបង្កើតគោលនយោបាយផ្សេងៗ និងស្វែងយល់ពីនយោបាយជុំវិញពិភពលោក ព្រោះការអប់រំ គឺជាមធ្យោបាយល្អបំផុតក្នុងការប្រឆាំងនឹងភាពល្ងង់ខ្លៅ។

៤. សិក្សាភាសាបរទេស ៖ រៀនភាសាថ្មីៗ ដែលអាចជួយអ្នកអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពស្វែងយល់ និងសម្របខ្លួន ទៅនឹងភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌សកល។

៥. ធ្វើដំណើរក្រៅប្រទេស ៖ ការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសក៏ជាមធ្យោបាយមួយដ៏ល្អផងដែរ ព្រោះអ្នកនឹងអាចសម្លឹង និងស្វែងរកឱកាសថ្មីៗសម្រាប់សិក្សា និងបង្កើតទំនាក់ទំនងដែលមានភាពសកល។ នេះបើយោងតាម The GLOBAL Brigades ។ 

ទំនួលខុសត្រូវក្នុងភាពជាពលរដ្ឋសកល

បើតាម CS Global Partner ប្រសិនបើអ្នកមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាពលរដ្ឋសកល, ដូច្នេះ ការស្វែងយល់អំពីទំនួលខុសត្រូវ ក្នុងភាពជាពលរដ្ឋសកលពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់អ្នក។ ទំនួលខុសត្រូវទាំងនោះមានដូចជា ៖

១. បន្តតាមដានព័ត៌មានអំពី ការអភិវឌ្ឍ ទីផ្សារ និងវប្បធម៌សកល

២. ស្ដាប់ទស្សនៈចម្រុះជាច្រើនលើកិច្ចការបរទេស និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធជាសកល

៣. ទទួលស្គាល់ គោរព និងទទួលយកភាពខុសគ្នានៃភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌

៤. ឱ្យតម្លៃ និងគោរព ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាជនមកពីប្រទេស ដែលមានវប្បធម៌ខុសគ្នា

៥. ទទួលស្គាល់ពីវិធីសាស្ត្រប្លែកៗគ្នា ដែលមនុស្ស និងប្រទេសក្នុងពិភពលោក មានទំនាក់ទំនង និងពឹងពាក់គ្នាទៅវិញទៅមក

៦. ចែករំលែកចំណេះដឹងទៅអ្នកដទៃ និងរៀនសូត្រពីចំណេះដឹង ដែលគេមាន

៧. តស៊ូមតិសម្រាប់ពហុភាគីនិយម កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងការសន្ទនាជាមួយជាតិសាសន៍ដទៃ

៨. តស៊ូមតិសម្រាប់ការអនុវត្តជាសកលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិ អនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាទាក់ទងនឹងបញ្ហាអន្តរជាតិ

៩. តស៊ូមតិសម្រាប់ភាពស្មើគ្នានៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌សកល ភាពយុត្តិធម៌ផ្នែកបរិស្ថាន និងការសហការក្នុងសហគមន៍ពិភពលោក៕