ម៉ាក្រូ និងមីក្រូសារជាតិជាសារជាតិចិញ្ចឹមចាំបាច់ក្នុងអាហារូបត្ថម្ភ

ភ្នំពេញ – លោក ហ៊ូ ក្រើន នាយករងអង្គការហេឡេន ខែល័រ អន្តរជាតិ កម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា អាហារូបត្ថម្ភ​គឺ​ជា​សារ​ជាតិ​ចិញ្ចឹម (​nutrients) មានក្នុងអាហារដែលមនុស្សបរិភោគរាល់ថ្ងៃ រួមទាំងភេសជ្ជៈផងដែរ ដែល​មានតួនាទី​ទ្រទ្រង់រាង្គកាយនិង​សុខភាព​របស់​មនុស្ស​ ។ បរិមាណសារជាតិចញ្ចឹមមានតិច ឬច្រើនអាស្រ័យលើប្រភេអាហារនីមួយៗ។

ដើម្បីបឺតស្រូបយកសារជាតិចិញ្ចឹមសម្រាប់ប្រើប្រាស់បានដោយរាងកាយ អាហារឬភេសជ្ជះត្រូវឆ្លងកាត់បីតំណាក់កាល ១. អា​ហារ ឬភេសជ្ជះត្រូវបានហូបចូល ២. រាងកាយបំបែកអហារឬភេសជ្ជះទៅជាសារជាតិចិញ្ចិម  និង៣. សារ​ជាតិ​ចិញ្ចឹម​ធ្វើដំណើរ​តាម​ចរន្តឈាម ចូលទៅផ្នែកផ្សេងៗ​នៃរាងកាយដើម្បី​ប្រាស់​តាម​តំរូវ​ការ ។ លោក ហ៊ូ ក្រើន បានឱ្យដឹងថា សារជាតិ​ចិញ្ចឹម​​ចាំ​បា​ច់​​ក្នុង​​អាហា​រូបត្ថម្ភចែកជាពីរប្រភេទ រួមមាន ម៉ាក្រូសារជាតិ និងមីក្រូសារជាតិ ។

ទី១. ម៉ាក្រូសារជាតិ (macronutrient) ជាប្រភេទសារជាតិចិញ្ចឹមដែលរាងកាយយើងត្រូវការក្នុងបរិមាណច្រើនមានដូចជា កាបូហាយដ្រេត (ជាតិម្សៅ) ប្រូតេអ៊ីន (សាច់) និងលីពីត (ខ្លាញ់) ។

កាបូហាយដ្រេត (ជាតិម្សៅ) មានប្រភពពីបាយ ឬនំបុ័ងជាដើម ។ មុខងាររបស់កាបូហាយដ្រេត គឺផ្តល់ថាមពល ។ ចំណែកប្រូតេអ៊ីន (សាច់) មានប្រភពពីសាច់មាន់ ត្រី ឬសាច់គោជាដើម ។ ប្រូតេអ៊ីនជួយសាងសង់ជួសជុល និងថែរក្សារកោសិកា និងជាលិការបស់រាងកាយ ដូចជាសាច់ដុំ ស្បែក សរីរាង្គ ឈាម និងឆ្អឹង ។

ដោយឡែកលីពីត (ខ្លាញ់) មានប្រភពពីខ្លាញ់មាន់ ទា ឬប្រេងសណ្តែក ប្រេងបន្លែជាដើម ។ ខ្លាញ់ជួយឱ្យរាងកាយបឺតស្រូបប្រូតេអ៊ីននិងកាបូហាយដ្រេត កាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព ។

ទី២. មីក្រូសារជាតិ (micronutrient) ជាប្រភេទសារជាតិចិញ្ចឹមដែលរាងកាយយើងត្រូវការក្នុងបរិមាណតិចមានដូចជា ជាតិរ៉ែខនិជ និងវីតាមីន ។ ជាតិរ៉ែខនិជចែកជាពីរគឺ មាក្រូរ៉ែ និងមីក្រូរ៉ែ ។

ម៉ាក្រូរ៉ែគឺជារ៉ែដែលរាងកាយយើងត្រូវការក្នុងបរិមាណច្រើនជាងមីក្រូរ៉ែ គឺច្រើនជាង ២៥០មីលីក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ ។ ម៉ាក្រូរ៉ែ មានដូចជាកាល់ស្យូម ប៉ូតាស្យូម ផូស្វ័រ សូដ្យូម ស៊ុលផាត មាញេស្យូម និងក្លរ ។

មីក្រូរ៉ែគឺជារ៉ែដែលរាងកាយយើងត្រូវការក្នុងបរិមាណតិច គឺតិចជាង ២០មីលីក្រាមជារៀលរាល់ថ្ងៃសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ ។ មីក្រូរ៉ែមានដូចជាជាតិដែក អ៊ីយ៉ូត ទង់ដែង សង្កសី សេលីញូម កុបព័រ ម៉ូលីដែន ម៉ង់កាណែស បារុន ក្រូម នីកែល ភ្លុយអរ ។

ចំពោះវីតាមីនវិញមានពីរប្រភេទគឺ វីតាមីនរលាយក្នុងទឹកនិងវីតាមីនរលាយក្នុងក្នុងខ្លាញ់ ។ វីតាមីនរលាយក្នុងទឹក មានដូចជា វីតាមីន B1, B2, B6, B12 អាស៊ីតហ្វូលិក អាស៊ីតប៉ង់តានិច វីតាមីន C ។ វីតាមីនរលាយក្នុងខ្លាញ់មានដូចជាវីតាមីន A, D, E, និង K ។ 

សូមជម្រាបថា បញ្ហាមីក្រូសារជាតិក្នុងចំណីអាហារនៅតែបន្តកើតមាននៅកម្ពុជា និងស្ថិតក្នុងបារម្ភរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានាទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាលុបបំបាត់បញ្ហាកង្វះមីក្រូសារជាតិក្នុងចំណីអាហារចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ តទៅ ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោកជំទាវវេជ្ជបណ្ឌិត ប្រាក់ សោភ័ណនារី រដ្ឋលេខាធិកាក្រសួងសុខាភិបាល ៕


ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

បណ្ឌិត តាន់ មុនីវណ្ណ បង្ហាញ៣ចំណុច ពី​របៀប នៃការ​គិត​ឱ្យ​បានល្អ

ការ​គិត​ឱ្យ​បាន​ល្អ គឺជា​ចំណុច​ចាប់​ផ្តើម​មួយ​ ដើម្បីនាំឆ្ពោះទៅ​កាន់ភាពជោគជ័យ មិន​ថា​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​សិក្សា ឬ​ក្នុង​អាជីពការងារនោះទេ ។…
ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

រកឃើញ​ម្ចាស់​ជ័យលាភីប្រកួតនិយាយជាសាធារណៈស្ដីអំពីថ្នាំជក់

ក្រោយពីឆ្លងកាត់ការប្រកួតអស់ជាច្រើនជុំ ទីបំផុតបានរកឃើញបេក្ខជនចំនួន៣រូប ដែលឈ្នះជ័យលាភីក្នុងកម្មវិធីប្រកួតនិយាយសាធារណៈវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ …
ចំណេះជីវិត, ព្រឹត្តិការណ៍

អាហារទាំងប្រាំមួយប្រភេទ ជួយបង្កើនអរម៉ូនរីករាយ (Serotonin) នៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នក

អរម៉ូនរីករាយ (Serotonin) គឺជាសារជាតិគីមីដែលត្រូវបានគេជឿថាដើរតួជាអ្នករក្សាលំនឹង នៃអារម្មណ៍។ វាត្រូវបានគេរកឃើញថា អាចជួយឱ្យ​យើង​គេង​លក់ស្រួល…
ព្រឹត្តិការណ៍, អប់រំកុមារតូច

វេជ្ជបណ្ឌិត ជា ម៉ារី ៖ បំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយនិងផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភបានត្រឹមត្រូវដល់កុមារជាការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ជា ម៉ារីអ្នកឯកទេសអាហារូបត្ថម្ភនៃកម្មវិធីជាតិអាហារូបត្ថម្ភ ក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយ …
ព័ត៌មានអាហារូបករណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍

គម្រោង «ទំនើបកម្មប្រព័ន្ធអប់រំ បណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ» ផ្ដល់ឱកាសសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈ៩០កន្លែង​សម្រាប់ពលរដ្ឋនៅ​ខេត្តមណ្ឌលគិរី

មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីៈខេត្តមណ្ឌលគិរី បានប្រកាស​ផ្តល់អាហារូបករណ៍​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ចំនួន​៩០កន្លែងសម្រាប់​យុវជន …
ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

ក្រសួងអប់រំ រៀបចំការប្រកួតនិយាយជាសាធារណៈ លើ​ប្រធានបទ “បង្ការការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់” នៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សា

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សហការជាមួយអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា (CMH) នឹងរៀបចំកម្មវិធីប្រកួតនិយាយសាធារណៈ …
ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

សាស្រ្តាចារ្យ ជុំ ផារីណូ លើកទឹកចិត្តស្រ្តី និងក្មេងស្រីពង្រឹងសមត្ថភាពរៀនជំនាញបច្ចេកវិទ្យា

បច្ចេកវិទ្យា ជាជំនាញមួយថ្មីដែលអនុញ្ញាតិឱ្យក្មេងស្រីអាចសិក្សាបានដូចបុរសដែរ ព្រោះការសិក្សាផ្នែកនេះ មិនប្រើកម្លាំងអ្វីច្រើននោះឡើយ ហើយស្រី្តនិងក្មេង…
ព្រឹត្តិការណ៍, អប់រំកុមារតូច

៤ចំណុច ជួយ​ឪពុកម្តាយ​ដោះស្រាយភាពតានតឹងរបស់កូន

កូន ឬកុមារតូចប្រហែលជាអាចសង្កេត ឬធ្វើត្រាប់តាមនូវសកម្មភាពទាំងឡាយដែលឪពុកម្ដាយ អាណាព្យាបាល ឬអ្នកថែទាំបានធ្វើនៅ…
ព័ត៌មានជាតិ, ព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ, ព្រឹត្តិការណ៍

បណ្ឌិត ឃៀង សុធី ៖ ជំនាញ៥ ជួយ​យុវជនអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការរៀនបច្ចេកវិទ្យាទទួលបានជោគជ័យ

នៅរយៈពេល ២ទៅ៣ឆ្នាំខាងមុខនេះ បរិបទសង្គម​នឹង​មានការផ្លាស់ប្តូរ រីកចម្រើន​ជឿនលឿន ដោយសារតែល្បឿននៃបច្ចេកវិទ្យា ចំណេះដឹង…
ចំណេះជីវិត, ព្រឹត្តិការណ៍

ចំណេះដឹងពីសិល្បៈជាមូលដ្ឋានគំនិតច្នៃប្រតិដ្ឋសម្រាប់ការអប់រំសម័យទំនើប

មេរៀនសិល្បៈ ដូចជា សិល្បៈគំនូរ សិល្បៈចម្លាក់ តន្ត្រី និងល្ខោន​ អាចឱ្យអ្នកសិក្សាបញ្ចេញអារម្មណ៍របស់ពួកគេនៅក្នុងសកម្មភាពច្នៃប្រតិដ្ឋអ្វីមួយ។…